جنایات پانزده ساله انگلستان؛ از مشروطه تا کودتای رضاخانی
️به مناسب ۱۴ مرداد؛ سالروز امضای فرمان #مشروطیت در سال ۱۲۸۵:
مقام معظم رهبری: من حالا یک نگاهی میکنم به حرکت مشروطیت؛ یعنی از سال ۱۲۸۵ شمسی تا ۱۲۹۹؛ چهارده سال است.
1- ایران، لقمه چرب برای استعمار انگلیسی
این حرکت انگلیسی که فعال مایشاء در قضیه مشروطیت و مابعد مشروطیت بودند، در چه دورهای از تاریخ غرب و تاریخ انگلیس واقع میشود؟
از وقتی که غربیها و اروپاییها در اوج نشاط تمدن و پیشرفت علمی و سیاسیاند؛ یعنی یک حرکت پُرنشاط امیدوارِ مهاجمی به همه دنیا دارند، که شما ببینید دوران استعمار در اینجا به اوج رسیده؛ یعنی همهجا، در واقع همه جای مناطق زرخیزِ عالم، تحت استعمار است و یکی از جاهایی که باید تحت استعمار قرار بگیرد، این منطقه نفتخیز است.
در آن زمان، نقش نفت تازه بهمرور داشت برای غربیها واضح میشد و شاید در آن روز مهمتر از نفت برای آنها مسئله ایجاد یک حائلی برای هندوستان بود؛ چون هندوستان برای انگلیسها خیلی مهم بود و مناطق ایران و عراق حائلی بودند که نگذارند روس تزاری به هندوستان دست پیدا کند. بنابراین، ایران یکی از آماجها و اهداف حتمی انگلیسها بود.
۲- نتیجه پذیرش استعمار توسط حکومت ایران
در آن چهارده سال [از مشروطه تا کودتا] اینها چه کار کردند؟
اول، فرصتطلبی کردند و تا این حرکت #عدالتخواهی_مشروطیت را در ایران بهوسیله عواملشان از نزدیک حس کردند، خیلی ماهرانه روی این حرکت دست گذاشتند و آن را در اختیار گرفتند.
جزو اولین کارهایی هم که کردند، این بود که ارکان اصلىِ جنبه دیگرِ این حرکت را که جنبه دینی و ملی باشد، از صحنه حذف کردند، بعد هم با استفاده از هرج و مرجی که در ایران به وجود آمد – میتوان احتمال داد که خیلی از این موارد هرج و مرج (حوادث آذربایجان، حوادث شمال غربی کشور و مسئلهی ارومیه) با تحریک خود اینها بوده، که قرائنی هم دارد. اتفاقاً «کسروی» حوادث شمال غربی کشور را خیلی خوب تشریح میکند و انسان میبیند چه اتفاقی آنجا افتاده – زمینه را برای یک حکومت استبدادی مطلق، یعنی همان چیزی که مشروطه ضد او آمده بود، فراهم کردند و بعد هم در ۱۲۹۹ این مستبد را آوردند سر کار؛ یعنی چهارده سال طول میکشد تا جامعه استبدادیای را که بهوسیلهی #نهضت_ملی و اسلامی مردم داشت مضمحل میشد، با مقدماتی که خودشان انجام دادند، به یک جامعه استبدادىِ غیر قابل اضمحلال تبدیل کنند.
۳- در آخر ماجرا؛ حرکت حساب شده دقیق انگلیس
در این اثنا، جنگ جهانی اول هم اتفاق میافتد که با پیروزىِ جبههای که انگلیسها در آن هستند، به انگلیسها یک قدرت جدیدی میدهد و اینها میتوانند آزادانه هر کاری بکنند. میدانید که اینها در همین سالها عراق را هم فتح کردند؛ یعنی ما بین سالهای ۱۹۱۴ و ۱۹۲۰؛ در واقع ۱۳۳۳ قمری تا ۱۳۳۸ قمری. اینها درباره عراق یک سلسله اقداماتی را شروع کردند که انسان میفهمد که این اقدامات، اولاً با پشتگرمی اینها به پیروزی در جنگ بوده، ثانیاً به دلیل تسلط بر ایران بوده است. اینها در ۱۹۲۰ توانستند عراق را قبضه کنند که «ثورهالعشرینِ» – انقلاب ۱۹۲۰ – عراقیها کاملاً سرکوب شد و اینها حکومت را به وجود آوردند. در همان سال – یعنی تقریباً در یک سال؛ حالا شاید از لحاظ ماههای میلادی یک مقداری اینور و آنور باشد – رضاخان سر کار آمده؛ در ۱۲۹۹ و در ۱۹۲۰ یا ۲۱، ملک فیصل اول در عراق سرکار آمده است و پادشاهی، کاملاً در مشت انگلیسها بود و به وسیله خودِ آنها در آنجا به وجود آمده؛ یعنی یک حرکت کاملاً حسابشده دقیقِ خوبی را انگلیسها انجام دادند.
بیانات در دیدار شوری مرکزی و کمیتههای علمی همایش صدمین سالگرد مشروطیت (۱۳۸۵/۲/۹)
به اهتمام هسته تاریخ و معارف انقلاب
امیرحسین قنبرزاده
دیدگاهتان را بنویسید